Bundan önceki bloglarımızda patent konusunu, çeşitlerini ve fayda (Utility) Patenti alım sürecini anlatmıştık. Bu yazımızda da bitki patentinin ne olduğunu, patentin kaç yıllık bir koruma sağladığını, müracaat belgelerinin neler olduğunu, ücretlerin neler olduğunu, izahnamenin önemini ve benzeri konulara değineceğiz.
ABD’nin patentler ile ilgili yasal düzenlemesinde (Title 35 United States Code, Section 161) bitki patentleri konusu şöyle ifade edilmiştir:
“Her kim yumru kök bitkiler ve doğal bitkiler hariç, kültür sporları, mutantlar, melezler ve yeni bulunan fideler dahil, kültür (cultivated)/geliştirilmiş sporlar, mutantlar, melezler ve yeni bulunan fideler de dahil olmak üzere herhangi bir yeni ve farklı bir bitki çeşidini icat eder veya keşfederse bitki patenti alabilir. Bu başlığın buluş patentine ilişkin hükümleri, aksi belirtilmedikçe, bitkilerin patentlerine de uygulanır.”
Amerika bitki patent süreci patentlenebilir şartlarının iyi bilinmesini gerektirmektedir.
Amerika Bitki Patenti Sürecinde Aranan Koşullar Nelerdir?
Bitki patenti başvurusu için, mucit tarafından geliştirilen veya keşfedilen ve eşeysiz üreme ile stabil bulunan bir bitki olmalıdır. Patentlenebilir olmak için ayrıca aşağıdaki şartları taşımak zorundadır:
- Bitkinin, geliştirilerek, kültür olarak (cultivated) icat edildiği veya keşfedildiği ve eşeysiz olarak çoğaltıldığı,
- Bitkinin, yasal düzenlemenin belirttiği eşeysiz üreme için kullanılan yumru bitki olmaması,
- Bitki patent başvurusu için müracaat eden mucidin, bitkiyi gerçekten icat eden, keşfeden, geliştiren, tanımlayan veya izole eden ve bitkiyi eşeysiz olarak çoğaltan kişi olması,
- Bitkinin, halka açık kullanımda, satışta olmaması veya belirli istisnalar dışında patent başvurusunun yürürlüğe girdiği tarihten önce patentlenmemiş olması,
- Bitkinin, bir ABD patentinde veya belirli istisnalar dışında yayınlanmış bir patent başvurusunda tarif edilmemiş olması,
- Bitkinin; bilinen, ilgili bitkilerden büyüme koşullarından veya doğurganlık seviyeleri gibi en az bir ayırt edici özellik ile farklı olduğunun gösterilmesi,
- Buluşun, sıradan bir kişi için nitelikli bir özelliğinin bulunması.
Amerika bitki patenti süreci çerçevesinde bir bitkinin patentlenebilirliği konusunda şüphe varsa, patent başvurusunda bulunmadan önce nitelikli bir patent uygulama uzmanından yardım alınmalıdır. Çünkü Amerika bitki patenti süreci de kendine özel nitelikler içermektedir. Bu konuda diğer patent türlerinde olduğu gibi web tabanlı bilgi alt yapısından araştırma yapılması emek, para ve zaman kaybını önleyecektir.
Amerikan Bitki Patentinde Koruma Süresi Ne Kadardır?
Amerika bitki patenti, patent başvurusunun yapıldığı tarihten 20 yıl sonra sona erer. Fayda patentlerinde olduğu gibi, bitki patentinin süresi dolduğunda, patentin konusu kamuya açık hale gelecektir.
Amerika Bitki Patent Sürecinde Ücretlendirme
Tıpkı diğer patent türlerinde olduğu gibi bitki patentlerinde de farklı kategorilerde ücretlendirme söz konusudur:
- Patent başvuru ücretleri,
- Patent araştırma ücretleri,
- Muayene ücretleri,
- Postalama, temyiz, dilekçe, servis, koruma, kayıt ve çeşitli ücretler gibi fayda patentlerinde de değindiğimiz farklı ücret kalemleri bulunmaktadır.
Bitki patenti sürecinde ücretler konusunda mikro işletmeler için indirim bulunmaktadır. Amerika bitki patenti müracaat ücretleri şu şekildedir:
| İşletme Tipi | Ücret |
| İşletme | 200 Dolar |
| Küçük İşletmeler | 100 Dolar |
| Mikro İşletmeler | 50 Dolar |
Amerika Bitki Patenti Müracaatında İzahnamenin (Açıklama) Düzenlenmesi
İzahnamenin düzenlenmesinde (35 U.S.C. 161) aşağıdaki hususlar göz önüne alınmalıdır:
- Buluş başlığı: Başlık, mucit(ler)in ismini, vatandaşlığını ve ikametini belirten giriş kısmını içerebilir.
- İlgili müracaatlara çapraz referans (eğer varsa, bir başvuru veri sayfasına dahil edilmemişse).
- Federal destekli araştırma ve geliştirmeye ilişkin beyan (varsa).
- Talep edilen bitkinin cins ve türünün Latince adı.
- Tür çeşidi.
- Buluşun arka planı: Bu bölümde 1-Buluşun Alanı, 2-37 CFR 1.97 ve 1.98’de açıklanan bilgileri içeren ilgili önceki tekniğin açıklaması istenir.
- Buluşun özeti.
- Çizimin kısa açıklaması.
- Bitkinin ayrıntılı botanik tanımı.
- Hak talebi: Bu bölümde patent talebi net olarak ifade edilir.
- Açıklamanın özeti.
Amerika Bitki Patenti Sürecinde Müracaatın Hazırlanması
Belirli bitki sınıfları için arka plan bilgisi hazır olmakla birlikte, bir bitki patent başvurusu yapmak isteyen kişi, bitkinin özelliklerine tam olarak aşina olmalı ve bitkinin stabil olduğundan emin olmalıdır. Bir bitki patentinin amaçları için buluş iki aşamalı bir işlemdir. Bu işlemler aşağıdaki gibidir:
- Yeni bir bitkinin tanımlanmasını içeren keşif aşaması.
- Eşeysiz üremeden oluşan ikinci adım, bitkinin benzersiz özelliklerinin hastalık, enfeksiyon veya bitkinin görünümünde geçici olmayan ve geçici olmayan bir değişime neden olan maddelere maruz kalma nedeniyle olmadığından ve genotipinde bir değişiklik olmadığından emin olmak için talep edilen bitkinin stabilitesini/dengesini test eder.
Yemin veya Beyanname: Buluş sahibinin kendi imzası ile verdiği bir beyanname yeterli olacaktır.
Çizimler: Bitki çizimleri normalde fotografiktir, ancak bitkinin görünümünü doğru bir şekilde sunan kalıcı su rengi kaplamaları gibi diğer çizimler de sunulabilir. Bu çizimler mekanik çizimler değildir ve bunların ilgili bitkiyi temsili sanatsal ve yetkin olmalıdır. Denetçi tarafından özellikle istenmedikçe şekil numaraları ve referans karakterlerin kullanılması gerekmez. Çizim, bitkinin görsel temsilini yapabilen tüm ayırt edici özelliklerini açıklamalıdır. Çizimler için ayrıntılı standartlar, ilgili yasal düzenlemede (37 C.F.R. 1.84) ifade edilmiştir. Çizimler renkli olabilir. Rengin yeni bitkinin ayırt edici bir özelliği olduğu durumlarda, çizim renkli olmalıdır. Gösterilen renkler, spesifik olarak tanımlanan tanınmış bir renk sözlüğünde tanımlanan özellikleri belirtilen ilgili renk tanımlarına uygun olmalıdır. Renkli çizimlerin iki kopyası sunulmalıdır.
Amerika Bitki Patenti Sürecinde Son Hazırlık ve Tamamlama
Bir başvuru yapılmadan önce, test işlemi sırasında bitkinin (klonları) dikkatle gözlemlenmesi gerekmektedir. Bitkinin botanik tanımı makul bir şekilde eksiksiz olması gerektiğinden, bu bitki parçaları ticarette bitkinin değerli maddesi olsa bile, sadece meyveyi, çiçeği, kabuğu veya herhangi bir bitkinin yapraklarını tanımlamak yeterli olmaz. Sadece bu parçalar normalde bitki satın alacak tüketici tarafından görülecek veya önemli olacak olsa bile, bir anaçın sadece kabuğu, kökleri ve filizlerin büyümesini tanımlamak uygun değildir.
Bir bitki patent açıklamasının hazırlanmasında, bitkinin tüm kısımları en az bir büyüme döngüsü boyunca dikkatle izlenmeli ve bu gözlemler ayrıntılı olarak kaydedilmelidir. Birçok bitki (aynı türden çam ağaçları, kuşkonmaz bitkileri, bazı çayır otları vb.) çok benzer görünebileceğinden, yeni bir çeşidi ayırt etmek için detaylı inceleme gerekecektir. Büyüme mevsiminde gerekli değişim kayıtlarının yapılmaması izahname hazırlanırken başvuru sahibinin talep edilen tesisi botanik olarak yeterince tanımlayamamasına neden olabilir. Bitki patenti başvurusunda eksik kayıtlar, bir muayenenin reddedilmesine veya en azından başvurunun incelemesinin uzamasına yol açabilir.
Amerika bitki patenti süreci akışında izahname, koruma sınırlarını belirlemektedir.
Patent Talep Edilen Bitki için Makul Bir Botanik Açıklama İçinde Sunulmasi Gereken Unsurlar:
- Cins ve türlerin belirtilmesi
- Büyüme tarzı
- Çeşit adı
- Hızlı gelişim (varsa)
- Bitki yapılarının botanik özellikleri (tomurcuklar, ağaç kabuğu, yeşillik, çiçekler ve meyve gibi)
- Doğurganlık
- Bitkinin hastalık, kuraklık, soğuk ve nem gibi durumlara direnci, koku, renklendirme, verim zamanı ve süresi, ekstraktların miktarı veya kalitesi, köklenme kabiliyeti veya çiçeklenme mevsimi ve süresi gibi ayırt eden diğer benzeri özellikler.
Belgelerin tamamlanıp USPTO ofisine ulaşması sonrasında eğer evraklar tamam ise uzman inceleme aşaması başlayacaktır. Bir bitki patent başvurusunda gereken detay miktarı, duruma göre belirlenir ve önceki benzer bitkilerin patent talep edilen bitkiye benzerliği ile benzer olur. Kontrol görevlisi başvurunun eksiksizliğini değerlendirecektir. Denetçinin kararı, ortalama bir pazar seviyesine göre olmaktadır. Burada müracaat sahibinin ya da ilgili temsilci uzmanın dosya hazırlama aşamasında detaylı bilgi ve tanımlamalar sunması gerektiğini belirtmekte fayda vardır.