İhzar müzekkeresi (habeas corpus veya Great Writ), gözaltındaki bir kişinin yasa dışı hapis cezasına veya süresiz tutukluluğa itiraz etmesine izin veren yasal bir prosedürdür. ABD Anayasası, ihzar müzekkeresini (habeas corpus) yasadışı ve keyfi yaptırıma karşı bireysel özgürlüğü korumak için temel bir hak olarak kabul etmektedir. Dilekçe, kişiyi gözaltında tutan Eyalet veya Federal ajana karşı açılmaktadır
Bazı durumlarda, mahkumlar hapis cezalarının ve mahkûmiyetlerinin geçerliliğini gözden geçirmek ve aynı zamanda bunlara itiraz etmek için habeas writ başvurusunda bulunabilirler. Dilekçeler, tutuklu hakkındaki mahkeme işlemlerinin ve müteakip mahkûmiyet veya cezaların anayasal haklarını ihlal etme potensiyelini ortaya koymaktadır.
İhzar Müzekkeresi (Habeas Corpus) Nedir?
Terim, “vücuda sahip olduğunuz” anlamına gelen Latince bir ifadeden türetilmiştir. Mahkemeye sevkedilen tutukluya, haklarını kullanmalarına ve gözaltına alınmaya itiraz etmelerine izin vermek anlamına gelmektedir. Emir, mahkumların yasa dışı hapis cezasına veya yasa dışı gözaltına itiraz etmek için kullanabilecekleri usule ilişkin bir yöntemdir. Habeas dilekçesi, federal/eyalet suçlarından dolayı federal veya eyalet mahkemelerinde hüküm giymiş kişiler için yapılabilmektedir.
İhzar Müzekkeresi (Habeas Corpus) Dilekçeleri Neden Önemlidir?
According to the U.S. Department of Justice Office of Justice Programs, habeas corpus petitions are crucial for several reasons –
ABD Adalet Bakanlığı Adalet Programları Ofisi’ne göre, habeas corpus dilekçeleri aşağıdaki hususlardan dolayı çok önemlidir:
- Federal ve eyalet mahkemeleri arasındaki karmaşık ilişkiyi anlamak
- Habeas corpus vakalarına ilişkin idareyi belirlemek
- Federal mahkemenin inceleme kapsamına ilişkin politika önerilerini değerlendirmek
- Anayasal özgürlük hakkını korumak ve yasa dışı tutukluluk ve hapse karşı koruma sağlamak
İhraz (Habeas Corpus) Dilekçesi Verilmesinin Sonuçları Nelerdir?
Bir mahkumun veya tutuklunun habeas dilekçesi verebileceği çeşitli senaryolar bulunmaktadır. Kişi hüküm giymiş ve müebbet hapis cezasına çarptırılmışsa, davanın yeniden gözden geçirilmesi ve cezanın indirilmesi için mahkemeye dilekçe verebilir. Öte yandan, bir kişi hukuka aykırı olarak gözaltına alınırsa, kişi bu tür bir kovuşturmaya itiraz etmek için habeas corpus hakkını kullanabilir ve gözaltından salıverilebilir.
Göçmenlik statüsüne sahip bir kişinin suç işlemesi sonucu karşıya kaldığı ve göçmenlik statüsünün tehlikede olduğu belirli senaryolarda, kişi buna itiraz eden bir dilekçe verebilir. Dilekçe verildikten sonra mahkeme, emrin yerine getirilmesini ve kişinin gözaltına alınıp alınmamasına karar verecektir. Mahkeme, zanlının tutukluluk durumunu inceleyecek ve tutukluluğun veya hapis cezasının hukuka aykırı olduğunu iddia eden ifadeleri talep edecektir.
Hüküm giymiş kişinin kovuşturma ve ifade için mahkeme huzuruna getirilmesi gerekmektedir. Habeas dilekçesi verilmesi durumunda hükümlünün sunulmasından eyalet vasisi veya US Marshal sorumlu olacaktır.
Başarılı İhzar Müzekkeresi (Habeas Corpus) Dilekçeleri
Hüküm giymiş kişinin dilekçesi kabul edilmesi durumunda, federal mahkeme sanığın mevcut gözaltından serbest bırakılmasını onaylayan bir ilam verebilir. Bu konudaki başarılı dilekçeler ve ifadeler, mahkumun hapis cezasının azaltmasını sağlayabilir.
İhzar Müzekkeresi (Habeas Corpus) İşlemleri Ne Kadar Sürmektedir?
İhzar müzekkeresi oldukça tartışmalı bir anayasa yasasıdır, çünkü mahkûmların hapsedilmelerine veya tutukluluklarına itiraz etmelerine izin vermektedir. Bu nedenle, davacının iddialarını kanıtlamak ve yargılamayı başarıyla tamamlamak için güçlü bir tanıklık sağlaması gerekmektedir. Hukuki kovuşturmanın alacağı süre cezai mahkûmiyetin türüne bağlı olacaktır.
Örneğin, habeas dilekçelerinde şiddet içeren suçların veya ölüm cezalarının çözümlenmesi önemli ölçüde zaman almaktadır. Öte yandan, kişi ABD Göç Yasası uyarınca hüküm giymişse ve Göçmenlik Temyiz Kurulu (BIA) “sınır dışı edilme” veya “gönderilme” emri vermişse, davanın çözülmesi orantısız bir süre alabilir. Bu nedenle, yasal kovuşturmanın tamamlanma süresi, davacının hüküm giydiği cezai suça bağlı olacaktır.
Etkili Hukuki Temsil
Hapis veya tutuklanmanıza itiraz etmek karmaşık bir yasal prosedür olabilir. Bu nedenle, habeas corpus sürecinde size rehberlik etmesi ve etkili bir savunma yaparak haklarınızın korunması için doğru etkili bir savunma ekibine ve hukuki temsile sahip olduğunuzdan emin olun.