Önemli Notlar
- Türkiye’den Personel Getirilebilir: E-2 Vizesi ile yatırımınız için kritik önemdeki personellerinizi Amerika’ya getirmeniz mümkündür.
- Şart: Getirilecek personel, şirket sahibiyle aynı uyruğa (T.C. Vatandaşı) sahip olmalıdır. Ayrıca personelin şirketin operasyonları için kritik önemi olmalıdır.
E-2 Vizesi, Amerika’da bir işletme kurmak ve yönetmek isteyen kişiler için uygun vize türüdür. Yatırımcılar için yaptıkları işe hakim, işletmenin yürütülmesi için kritik değere sahip personelleri Amerika’ya taşımak büyük önem taşır. E-2 yatırımcı vizesi ile Türkiye’den personel getirmek belirli şartlarla birlikte mümkündür.
E-2 Vizesi ile Amerika’ya Personel Getirme Şartları
Bir yatırımcı olarak kurduğunuz işletmenin detaylarına hakim çalışanlarınızı Amerika’ya getirmeye ihtiyaç duyabilirsiniz. Amerikan Göçmenlik Yasası (INA), 9 FAM 402.9 düzenlemeleri uyarınca, E-2 işletmelerine bu hakkı tanımaktadır. Ancak her çalışanı bu yolla Amerika’ya getirmek mümkün değildir.
Başvuru için üç temel şartın aynı anda sağlanması gerekir:
Aynı Ülke Vatandaşı Olmalıdır
Personel, mutlaka “Anlaşmalı Ülke” vatandaşı olmalıdır. Eğer E-2 şirketiniz Türk sahipliğindeyse (%50’den fazlası), getireceğiniz personel de T.C. vatandaşı olmalıdır.
Personelin Üstleneceği Rol
USCIS ve Konsolosluk memurları, personelin niteliğini iki ana kategoride değerlendirir. Sıradan işçiler (örn: depo görevlisi) E-2 kapsamında getirilemez.
A. Yönetici (Executive and Supervisory Character)
Bu pozisyondaki kişinin temel görevi, işletmenin tamamını veya önemli bir departmanını yönetmek olmalıdır.
B. Uzman Personel (Special Qualifications – Essential Skills)
Kişi yönetici olmasa bile, işletmenin hizmetleri için vazgeçilmez (essential) bir teknik bilgiye sahipse vize alabilir. Kişinin yapacağı işin ABD iş gücü piyasasında kolayca bulunup bulunmadığına ve şirkete ait önemli bir bilgi birikimi olup olmadığına dikkat edilir.
Örneğin bir Türk restoranı için Gaziantep’ten özel bir kebap ustası getirmek “Essential Skill” sayılabilirken, sıradan bir garson getirmek reddedilecektir.
E-2 Vizesi ile Amerika’ya Çalışan Getirme Süreci
Süreç, personelin halihazırda Türkiye’de mi ABD’de mi olduğuna göre değişiklik göstermektedir.
Konsolosluk İşlemleri (Türkiye’den Başvuru)
Personel Türkiye’deyse veya ABD’ye serbestçe giriş-çıkış yapabilme esnekliği isteniyorsa tercih edilen yoldur.
Bu süreç, Ankara Büyükelçiliği veya İstanbul Başkonsolosluğu üzerinden yürütülür. Sonucunda pasaporta basılan bir “Vize Pulu” (Visa Stamp) alınır.
- DS-160 ve DS-156E Formları: Personel için standart vize formu (DS-160) ve E-vizesi özel formu (DS-156E) doldurulur.
- Dosya Hazırlığı: Personelin neden “Kritik” veya “Yönetici” olduğunu kanıtlayan belgeler ve şirket evrakları (Business Plan, mali veriler, vb.) hazırlanır.
- Mülakat: Personel yüz yüze mülakata girer. Vize onaylanırsa, pasaportuna E-2 vizesi işlenir.
Vizeyi alan personel, vize geçerli olduğu sürece ABD’ye giriş çıkış yapabilir. Ancak konsolosluk memurunun takdir yetkisi geniştir; red durumunda itiraz (appeal) süreci zordur.
Statü Değişikliği (ABD İçinden Başvuru – USCIS)
Personel halihazırda ABD’de başka bir vizeyle (Örn: B1/B2 Turist veya F1 Öğrenci) bulunuyorsa tercih edilir.
Bu süreçte dosya Dışişleri Bakanlığı’na (Konsolosluk) değil, doğrudan ABD İç Güvenlik Bakanlığı’na bağlı USCIS‘e gönderilir. Sürece “Statü Değişikliği” (Change of Status) denmektedir.
- I-129 Formu: İşveren, çalışan adına I-129 “Nonimmigrant Worker” formunu sunar.
- Premium Processing (I-907): Ek harç ödenerek, USCIS’in dosyayı 15 takvim günü içinde sonuçlandırması sağlanabilir.
- Onay (I-797 Belgesi): Başvuru onaylandığında, personel artık yasal olarak E-2 statüsündedir ve çalışmaya başlayabilir.
Dikkat: Bu işlem konsolosluğa kıyasla size pasaporta basılı bir “Vize” vermez, sadece ABD içinde kalma ve çalışma “Statüsü” verir. Bu nedenle personel ABD dışına (Türkiye’ye tatile veya iş gezisine) çıktığı anda bu statü düşer. Geri dönebilmek için sıfırdan konsolosluk randevusu alıp vize pulu bastırması gerekir.
E-2 Çalışan Vizesi vs. H-1B Vizesi
Birçok Türk müvekkilimizin aklına Amerika çalışma vizesi denince ilk gelen H-1B vizesidir. Ancak E-2 statüsüne sahip bir Türk şirketi için E-2 Çalışan vizesi genellikle çok daha stratejik bir avantaj sağlar.
| Özellik | E-2 Çalışan Vizesi | H-1B Çalışma Vizesi |
|---|---|---|
| Yıllık Kota | YOK | VAR (Yıllık 65.000 + 20.000 limit) |
| Süreç | Dosya esasına göre verilir. | Belirli bir seçim süreci vardır. 85,000 kişilik kota önerilen maaşlara göre sıralanarak doldurulur. |
| Eğitim Şartı | Diploma şart değil, deneyim/uzmanlık esastır. | En az Lisans diploması ya da diplomaya denk deneyim şarttır. |
| Eşin Durumu | Eşler çalışma izni alır. | Eşler (H-4) genellikle çalışamaz. |
E-2 Vizesi ile Türkiye’den Personel Getirmek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
S: E-2 çalışan vizesi Green Card’a (Yeşil Kart) giden bir yol mudur?
C: Doğrudan değildir. E-2, “göçmen olmayan” (non-immigrant) bir vize türüdür ve teorik olarak geçicidir. Ancak, E-2 statüsündeyken işvereniniz size EB-3 veya EB-2 kategorilerinde sponsor olabilir. Bu, ayrı ve bağımsız bir süreçtir. E-2 vizesi tek başına otomatik olarak Green Card’a dönüşmez.
S: Getirdiğim personel işten ayrılırsa veya işten çıkarırsam ne olur?
C: Personelin E-2 statüsü, sadece sizin şirketinizde çalışması koşuluna bağlıdır. İş akdi feshedildiği gün yasal statüsü sona erer. Ancak, USCIS düzenlemelerine göre genellikle personelin ABD’yi terk etmesi veya statü değiştirmesi (başka bir iş bulup transfer olması vb.) için 60 günlük bir “Grace Period” (Tanınan Süre) hakkı bulunur.
S: Personelin eşi ve çocukları ABD’de çalışabilir mi?
C: Evet, bu E-2 vizesinin en büyük avantajlarından biridir. Personelin eşi, ABD’ye geldikten sonra herhangi bir kısıtlama olmaksızın (sizin şirketinizde veya başka bir yerde) çalışabilir. 21 yaşın altındaki bekar çocuklar ise okula gidebilir ancak çalışamazlar.
S: Üniversite diploması şart mı?
C: Yönetici pozisyonları için tecrübe genellikle diplomadan daha önemlidir. “Kritik Uzman” (Essential Skills) kategorisinde ise, kişinin o işteki ustalığı diplomasından daha belirleyicidir.