Amerika’da yatırım yaparak hem işinizi büyütmek hem de ailenizle birlikte ABD’de yaşama imkânı elde etmek ister misiniz? Bu yazımızda Amerika’da yatırım imkânı veren E2 Vizesi (Amerika Yatırımcı Vizesi) hakkında herkesin merak ettiği 20 soruya cevap vereceğiz.
E2 Vizesi Nedir?
E2 Yatırımcı vizesi (Amerika Yatırımcı Vizesi), Amerika’da yatırım yapmak, istihdam sağlamak ve kazanç elde etmek isteyen bireylerin başvurduğu vize türüdür.
E2 Vizesinin Şartları Nedir?
- Sadece ABD ile ticaret ve seyrüsefer antlaşması olan ülkelerin vatandaşları bu vizeye başvurabilir. Türkiye ile ABD arasında 1990 yılından beri yürürlükte olan bir ticaret antlaşması mevcuttur. Bu sayede Türk vatandaşları E-2 vizesi için tam ehliyete sahiptir.
- Yatırım yaptığınız iş aktif olmalıdır, sadece kağıt üzerinde var olan veya spekülatif bir yatırım olmamalıdır. İşletme; mal veya hizmet üreten, ticari kaygısı olan, aktif bir yapı olmalıdır. Sadece değerlenmesi için arsa almak, bankaya faiz için para yatırmak veya içinde oturmak için ev almak E-2 kapsamına girmez. Ancak, birden fazla konut alıp bunları yöneten profesyonel bir “Gayrimenkul Yönetim Şirketi” kurmak aktif yatırım sayılabilir.
- Yatırım marjinal olmamalıdır. Marjinallik ilkesi, kuracağınız işin ‘sadece sizin ve ailenizi geçindirmekten fazlasını’ yapması gerektiğini söyler. ABD hükümeti şunu sorar: ‘Bu iş Amerikan ekonomisine katkı sağlayacak mı? İstihdam yaratacak mı?’ Bu nedenle İş Planınızda, işinizde Amerikalı personel istihdam edeceğinizi göstermeniz şarttır.
- Yatırım miktarının işin büyüklüğüne uygun olması gerekmektedir. Yasada sabit bir alt limit yoktur. Bunun yerine “Orantılılık Testi” (Proportionality Test) uygulanır. Yatırılan miktar, o işin doğası gereği kurulması veya satın alınması için gereken toplam maliyetle “uyumlu” olmalıdır.
- Yatırım sermayesinin yasal ve kanıtlanabilir olmalıdır. ABD, kara para aklama konusunda çok hassastır. Yatırım sermayesinin yasal yollardan elde edildiği belgelerle kanıtlanmalıdır.
E2 Vizesi ile Ailem de Amerika’ya Gelebilir mi?
Evet. E2 Vizesi ile eşiniz ve 21 yaş altı çocuklarınız da sizinle birlikte ABD’de yaşayabilir. Eşiniz ve çocuklarınız da oturma, çalışma izni elde ederler, eğitimlerine ABD’de devam edebilirler. Ancak çocuklarınız 21 yaşını geçtikten sonra E-2 statülerini kaybedecektir. Bu durum “Aging Out” (Yaşın Dolması) olarak adlandırılır. Ebeveynin vizesi devam etse bile, 21 yaşına giren çocuk artık “bağımlı” (dependent) sayılmaz.
Eğer çocuğunuz eğitimini tamamlamış ve çalışıyorsa, kendi adına H-1B Vizesi, EB-3 Green Card, E-2 gibi çeşitli vizelere başvurabilir.
Çocuğunuz 21 yaşına gelmeden önce, kendi adına bağımsız bir vize statüsüne geçiş yapmalıdır. En yaygın yol, üniversite eğitimi için F-1 Öğrenci Vizesine geçmektir.
Çocuğunuz 21 yaşına gelmeden önce, ailenize bağlı statüden çıkıp kendi adına bağımsız bir vize statüsüne geçiş yapmalıdır. Aksi takdirde yasal statüsünü kaybedebilir.
En yaygın yol, üniversite eğitimi için F-1 Öğrenci Vizesine geçiş yapmaktır.
Pasif Yatırımlarla (Ev Almak, Hisse Senedi vb.) E2 Vizesi Alabilir miyim?
Hayır. Ev alıp kiraya vermek veya hisse senedi yatırımları gibi pasif yatırımlar E2 için geçerli değildir. Yatırımın aktif iş faaliyetlerine dayanması, değer üretmesi gerekir.
Sıfırdan İş Kurmak mı (Startup), Hazır Franchise Almak mı?
Her ikisi de mümkündür ancak Konsolosluk nezdinde riski minimize etmek açısından Franchise (Bayilik) modelleri veya Devralma (Takeover) genellikle bir adım öndedir.
- Franchise Avantajı: Kurumsal bir kimlik, hazır bir iş planı, eğitim desteği ve kanıtlanmış bir gelir modeli sunduğu için vize memuruna güven verir. “İş tutacak mı?” sorusunun cevabı büyük oranda verilmiş olur.
- Startup Zorluğu: Sıfırdan kurulan işlerde, iş planının (Business Plan) çok daha detaylı, gerçekçi ve ikna edici olması gerekir. Pazar araştırmasının çok iyi yapıldığını kanıtlamanız beklenir.
Ayrıca var olan bir işletmeyi satın alarak da E-2 vizesi alınabilir.
ABD pazar dinamiklerini ve tüketici alışkanlıklarını henüz tanımayan Türk yatırımcılar için sıfırdan marka yaratmak riskli olabilir. Bu noktada, operasyonel desteği, personel eğitimi ve pazarlama gücü olan kurumsal Franchise modelleri, yatırımcıya güvenli bir liman sağlar.
Ancak unutmayın: Franchise almak yetmez; E-2 vizesi kuralları gereği işin başında “aktif yönetici” olarak bulunmalı ve işletmeyi bizzat yönlendirmelisiniz.
E2 Vizesi İçin Asgari Yatırım Ne Kadardır?
Yasada belirlenmiş sabit bir alt limit (örn: 100.000$) yoktur. Ancak pratikte, düşük maliyetli işler için en az 60.000$ – 80.000$, perakende/restoran gibi işler için ise 100.000$ – 150.000$ bandı güvenli bölge kabul edilir. Daha düşük yatırım tutarları da mümkündür; önemli olan yatırım miktarının işin ölçeğine uygunluğudur.
Yatırım Kaynağını (Source of Funds) Türkiye’den Nasıl Belgelemeliyim?
Fon kaynağı şeffaf, izlenebilir ve yasal olmalıdır. Özellikle Türkiye’deki gayrimenkul satışlarında “Rayiç Bedel” ile “Gerçek Satış Bedeli” arasındaki farklara dikkat edilmelidir.
Amerikan hükümeti için paranın kaynağı (Source of Funds), en az yatırımın miktarı kadar önemlidir. Kara para aklama şüphelerini ortadan kaldırmak için “paranın ayak izini” (paper trail) sunmak gerekir.
- Gayrimenkul Satışı: Türkiye’de satılan bir mülkün parasıyla yatırım yapıyorsanız, tapu devir belgesi ve paranın hesabınıza girdiği banka dekontları eşleşmelidir.
- Hibe/Bağış (Gift): Sermaye ailenizden (anne/baba) geliyorsa, “Hibe Mektubu” (Gift Letter) ve bağışı yapan kişinin bu parayı nasıl kazandığının ispatı gerekir.
- Kredi Kullanımı: Yatırım için şahsi kredi (teminatlı) kullanabilirsiniz, ancak yatırım yapılan ABD işletmesinin varlıklarını teminat göstererek kredi çekemezsiniz.
Kaynak İspatı (Source of Funds)
E-2 ve EB-5 gibi yatırımcı vizelerinde ABD makamları (USCIS/Konsolosluk), sadece paranızın olup olmadığına değil, o paranın nasıl elde edildiğine odaklanır. Türkiye’deki gayrimenkul satış alışkanlıkları bu noktada büyük risk oluşturur.
- Tapuda “Rayiç Bedel” Tuzağı: Türkiye’de tapu harcından tasarruf etmek için satış bedelini düşük göstermek yaygındır. Ancak ABD’ye transfer edeceğiniz tutar, resmi satış senedinde (Tapu) yazan tutardan fazlaysa, aradaki farkın kaynağı “belirsiz” kabul edilir ve yatırımda kullanılamaz.
- Banka Hareketleri Esastır: Paranın alıcıdan satıcıya banka yoluyla geçtiği, vergisinin ödendiği ve “izlenebilir” olduğu kanıtlanmalıdır. Elden alınan, yastık altından çıkan veya kaynağı vergi beyannameleriyle desteklenemeyen nakit paralar, ABD göçmenlik hukuku açısından “yok hükmündedir”.
E2 Vizesi Başvurusu Nereden Yapılır?
Başvurunuzu hem Türkiye’den konsolosluk aracılığıyla hem de ABD içinden statü değişikliği yoluyla yapabilirsiniz.
| Karşılaştırma Kriteri | Konsolosluk Başvurusu | Statü Değişikliği (USCIS) |
|---|---|---|
| Başvuru Makamı | ABD Konsolosluğuna başvuru yapılır. | ABD Göçmenlik Ofisine (USCIS) başvuru yapılır. |
| İşlem Hızı | Konsolosluğun yoğunluğuna göre değişiklik gösterir. | Ek ücretle “Premium Processing” satın alınarak 15 gün içinde sonuç alınabilir. |
| Seyahat | Vize pasaporta basıldığı için ABD’ye dilediğiniz kadar girip çıkabilirsiniz. | ABD dışına çıktığınız an statünüzü kaybedersiniz. Geri dönmek için Türkiye’den vize almanız gerekir. |
| Geçerlilik Süresi | Genellikle 5 yıllık vize verilir. | Onaylandığı tarihten itibaren en fazla 2 yıllık statü verilir. |
| Mülakat | Konsolosla yüz yüze mülakat zorunludur. | Genellikle mülakat yapılmaz. Karar tamamen dosya üzerinden verilir. |
Başvuru İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
- DS-160 Formu
- Geçerli pasaport ve biyometrik fotoğraf
- Yatırımın kaynağını (Source of Funds) gösteren belgeler (banka dökümleri, vergi kayıtları)
- İş planı (detaylı pazar analizi ve finansal projeksiyonlarla)
- İşletme lisansları, sözleşmeler ve makbuzlar
Yatırımcı Vizesi için İş Planı Neden Bu Kadar Önemli?
Çünkü konsolosluk yetkilileri, yatırımınızın sürdürülebilir olup olmadığını iş planı üzerinden değerlendirir. Profesyonel hazırlanmış bir iş planı, başvurunuzun kaderini belirleyebilir.
E2 Vizesi Başvuruları Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?
ABD’den yapılan başvurularda Premium Processing ile 15 iş günü içinde sonuç alınabilir. Konsolosluk başvurularında süre, randevu yoğunluğuna göre değişir ama genellikle hızlıdır.
E2 Vizesinde Kota Var mı?
Hayır. E2 vizesinde yıllık bir kota sınırlandırması bulunmaz.
Eğitim Şartı Var mı?
Hayır. E2 vizesi için herhangi bir diploma veya eğitim şartı aranmaz. Ancak mülakatta işi yönetebileceğinizi göstermeniz gerekir.
E2 Vizesi Ne Kadar Süreyle Verilir?
Genelde 5 yıl süreyle verilir. ABD’ye giriş yaptıktan sonra 2 yıl ikamet hakkı tanınır ve bu süre sınırsız şekilde uzatılabilir.
E2 Vizesi ile Green Card veya Vatandaşlık Alabilir miyim?
Hayır. E2 vizesi doğrudan Green Card veya ABD vatandaşlığı sağlamaz. Ancak yatırımınız devam ettiği sürece vizenizi uzatabilirsiniz.
Ancak, ABD’de bulunduğunuz süre boyunca statünüzü değiştirmek için yollar mevcuttur:
- EB-5 Yatırımcı Vizesi: İşiniz çok büyür, yatırım miktarınız artar (şu an için 800.000$ veya 1.050.000$) ve 10 tam zamanlı çalışan istihdam ederseniz, E-2’den EB-5‘e geçiş yapabilirsiniz.
- Eş Üzerinden Başvuru: Eşiniz, bir ABD şirketi tarafından sponsor olunarak (EB-2 veya EB-3) Green Card sürecini başlatabilir.
- EB-1C (Yöneticiler İçin): Eğer Türkiye’deki şirketiniz faal ve büyükse, ABD’deki şirketi ona bağlayıp EB–1 C çok uluslu yönetici kategorisinden Green Card’a başvurulabilir.
Çalışanlarım İçin de E2 Vizesi Alabilir miyim?
Evet, E-2 vizesi sadece şirket sahibi için değil, aynı milletten (Türk) olan kilit personel için de alınabilir. Buna “E-2 Employee Visa” denir.
Ancak her çalışanı getiremezsiniz. İki temel kategori vardır:
- Yönetici/Müdür (Executive/Supervisory): İşletmenin önemli bir bölümünü yöneten, karar yetkisi olan kişiler.
- Uzman Personel (Essential Employee/Specialized Knowledge): İşletmenin başarısı için hayati öneme sahip, ABD’de kolayca bulunamayacak özel bilgi veya yeteneğe sahip kişiler (Örneğin: Özel bir Türk mutfağı şefi veya şirketin özel yazılımını bilen bir mühendis).
Turist Vizesi ile ABD’ye Gelen Kişiler E2 Vizesine Başvurabilir mi?
Evet, ABD içinden statü değişikliği yoluyla yatırımcı vizesine başvuru yapmak mümkündür. Ancak bu durumda, konsolosluklardan alınan bir vizeden farklı olarak yalnızca ABD içinde geçerli bir statü elde edersiniz.
E2 Vizesi İçin Hangi Yatırımlar Geçersizdir?
- Bankada bekleyen para
- Gayrimenkul yatırımı (pasif kiralama)
- Hisse senedi alımı
- Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar
Mülakat Aşaması Zorunlu Mu?
Evet. Eğer E2 başvurunuzu konsolosluk üzerinden yapacaksanız bu noktada bir mülakata girmeniz gerekcektir. E2 mülakatında konsolosluk memurları başvurunuzu background uyumu, yatırımın hikayesi ve önemi gibi çeşitli yönlerden değerlendirmeye tabii tutacaktır.
E2 Vizesinin En Büyük Avantajları Nelerdir?
- Amerika’da kendi işinizi yönetme fırsatı
- Eşinize çalışma izni, çocuklarınıza eğitim hakkı
- ABD içinde ve dışında serbest seyahat imkânı
- Eğitim, yaş, dil veya yıllık kota kısıtlamasının olmaması
- Uygun görülen çalışanlarınızı ABD’ye getirme şansı
- Vize koşullarını sağladığınız sürece sınırsız uzatma hakkı
E2 Yatırımcı Vizesi, Amerika’da iş kurmak ve ailenizle birlikte yaşamak isteyen girişimciler için büyük bir fırsat. Ancak başvuru süreci hem detaylı hem de titizlik gerektirdiğinden, profesyonel destek almanız sürecin başarıyla sonuçlanması açısından kritik önem taşır.
Amerika’daki Hukuki Destekçiniz
Onal Gallant Hukuk Bürosu olarak, müvekkillerimize Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hukuki süreçlerinde rehberlik ediyoruz. Göçmenlik, ticaret hukuku, Amerika’ya yatırım, fikri mülkiyet ve gayrimenkul hukuku üzerine odaklanan ekibimiz, İngilizce, Türkçe, Arapça, İspanyolca ve Rusça dillerinde akıcı hizmet vermektedir.