Önemli Notlar
- Amerika’ya Yatırım Yoluyla Vize İmkanı: Amerika’da sıfırdan restoran açarak veya mevcut bir işletmeyi devralarak E-2 yatırımcı vizesi statüsü elde edilebilir.
- Marjinallik ve İstihdam: Kuracağınız restoran “marjinal” (sınırdaki) bir işletme olmamalıdır. Sadece sizi ve ailenizi geçindirmekle kalmayıp, ABD ekonomisine katkı sağlamalı ve istihdam yaratmalıdır.
- Aktif Yönetim Şartı: Pasif bir yatırım (sadece sermaye koyup kenara çekilmek) E-2 için yeterli değildir; restoranın günlük operasyonlarını bizzat yönetmeniz ve işin başında olmanız gerekir.
Kurucu Ortağımız David Fatih Gallant ile Döner Point’in Kurucusu Faruk Bey’in Amerika’da Restoran Açarak E-2 Vizesi Almak Üzerine Gerçekleştirdikleri Sohbeti İzleyebilirsiniz
Amerika’da restoran açarak E-2 vizesi almak sıkça başvurulan yatırım seçeneklerindendir. E-2 yatırımcı vizesi, ABD ile ticaret anlaşması olan ülkelerin (Türkiye gibi) vatandaşlarının, ABD’deki bir işletmeye “önemli miktarda” (substantial) sermaye yatırması ve bu işletmeyi “geliştirmek ve yönetmek” amacıyla ABD’ye gelmesini sağlayan bir vize türüdür. Restoran yatırımları ise nakit akışının hızlı olması ve istihdam yaratma potansiyeli nedeniyle E-2 vizesi için sıkça tercih edilmektedir.
Restoran Açarak E-2 Vizesi Almak için Gerekli Kriterler
Restoran açarak E-2 vizesi almak her durumda mümkün olmayabilir. ABD içinden yapılan başvurularda USCIS, Türkiye’den yapılan başvurularda ise ABD konsoloslukları başvurunuzu değerlendirirken 3 temel kriteri ele alır:
A. Önemli Miktarda Yatırım (Substantial Investment)
ABD yasalarında (9 FAM 402.9), E-2 vizesi için net bir minimum yatırım sınırı belirtilmemiştir. Ancak yapacağınız yatırım, kurduğunuz restoranın türüne göre makul bir meblağ olmalıdır.
Örnek verecek olursak küçük bir kafe için $80.000-$100.000 yeterli olabilirken, lüks bir et restoranı için bu rakam yetersiz kalabilir ve reddedilebilir. Buna “Orantılılık Testi” denmektedir. Yapacağınız yatırım kurmak istediğiniz işletmenin gerektirdiği yatırımla orantılı olmalıdır. Ayrıca vize başvurusundan önce paranın harcanmış olması gerekir. Sadece bankada duran para “yatırım” sayılmaz. Mutfak ekipmanları, tadilat, kira depozitosu gibi harcamalar bu kapsama girer.
B. Yatırımın Kaynağı (Source of Founds)
Konsolosluk sadece parayı harcadığınıza bakmaz; bu parayı nasıl kazandığınızı da ispatlamanızı ister. Yatırım sermayesi; yasal ticari kazanç, gayrimenkul satışı, veraset yoluyla elde edilmiş olabilir. Ancak kaynağın “izlenebilir ve yasal” olması şarttır. Örneğin, Türkiye’deki evinizi satarak sermaye oluşturduysanız, tapu devir belgeleri ve banka dekontları dosyanızın en önemli parçasıdır. Yatırım için kaynağı belirsiz paralar kullanmak restoran açarak E-2 vizesi almak için uygun olmayacaktır.
C. Marjinallik Testi (Marginality Requirement)
Belki de Türk yatırımcıların en çok takıldığı nokta burasıdır. Yönetmelik (22 CFR 41.51), işletmenin “marjinal” olmaması gerektiğini söyler. Yani restoranın geliri, sadece yatırımcının ve ailesinin geçimini sağlamakla sınırlı kalmamalıdır. Yapılacak yatırım Amerika’da istihdam yaratmalıdır. 5 yıllık iş planınızda (Business Plan), restoranın garson, komi, bulaşıkçı veya müdür gibi ABD’li personel istihdam edeceğini net bir şekilde göstermelisiniz.
Tek başına çalışan, personelsiz bir “Food Truck” veya küçük bir büfe işletmek maliyet açısından cazip görünse de, E-2 vizesinin zorlu bir aşaması olan “marjinallik testini” geçmekte zorlanabilir. Konsolosluk, yatırımın sadece sizi ve ailenizi geçindirmesini yeterli bulmaz.
Bu nedenle dosyanızın güçlü olması için istihdam yaratacak olması kritik önemdedir.
Restoran Kurulumunda Ruhsat ve İzinler
E-2 vizesi alabilmeniz için, işletmenizin “faaliyete geçmeye hazır” (real and operating) aşamada olduğunu kanıtlamanız şarttır.
Bu aşamada sadece şirket kurmak veya dükkan kiralamak yetmez; yerel belediye ve eyalet izinlerinin tamamlanmış olması gerekir. Eksik ruhsat, başvurunun “henüz olgunlaşmadığı” gerekçesiyle reddedilmesine yol açabilir.
Bir restoran için alınması gereken Sağlık Departmanı onayı (Health Department Permit) veya İşletme Ruhsatı (Certificate of Occupancy) gibi belgeler, dosyanızın omurgasını oluşturur.
İpucu: İşletmenizin “Gerçek” Olduğunu Kanıtlayın: Ruhsatlar kadar önemli bir diğer detay da dijital ayak izinizdir. Vize mülakatına girdiğinizde; restoranınızın Google Haritalar kaydının yapılmış olması, aktif bir web sitesinin bulunması ve sosyal medya hesaplarında (Instagram/Facebook) “Yakında Açılıyoruz” paylaşımlarının başlamış olması memur üzerinde pozitif bir etki yaratır. Bu, işletmenin sadece kağıt üzerinde olmadığını, pazara girmeye hazır olduğunu gösteren güçlü bir kanıttır.
Ruhsatlar kadar önemli bir diğer detay da dijital ayak izinizdir. Vize mülakatına girdiğinizde; restoranınızın Google Haritalar kaydının yapılmış olması, aktif bir web sitesinin bulunması ve sosyal medya hesaplarında (Instagram/Facebook) “Yakında Açılıyoruz” paylaşımlarının başlamış olması memur üzerinde pozitif bir etki yaratır.
Bu adımlar, işletmenin sadece kağıt üzerinde olmadığını, pazara girmeye hazır ve somut bir yatırım olduğunu gösteren güçlü bir kanıttır.
Adım Adım Restoran Yatırımı ve Vize Süreci
- Şirket Kurulumu & Vergi Kimliği: ABD’de tüzel kişiliğin (LLC/Corp) oluşturulması ve EIN numarasının alınması.
- Konsept ve Lokasyon: Pazar analizi yapılarak doğru dükkanın kiralanması.
- Yatırımın Yapılması: Tadilat, ekipman alımı ve paranın “riske edilmesi”.
- İzinler: Sağlık Bakanlığı, İtfaiye ve Belediye ruhsatlarının tamamlanması.
- İş Planı (Business Plan): 5 yıllık finansal projeksiyon ve istihdam planının yazılması.
- Vize Başvurusu: Dosyanın hazırlanması ve Konsolosluk randevusu.
E-2 Vizesi ile Türkiye’den “Önemli” Personel Getirmek
E-2 vizesi, yatırımcının yanı sıra işletmenin faaliyetleri için kritik öneme sahip personelin de ABD’ye getirilmesine olanak tanır. Restoran yatırımlarında, Türkiye’den kalifiye personel istihdamı şu şartlara tabidir:
- Getirilecek personelin, yatırımcı ile aynı ülke vatandaşı olması zorunludur.
- Personelin ABD iş gücü piyasasında kolayca bulunamayacak, işletmenin hizmet kalitesi için “önemli” (essential) nitelikteki yeteneklere sahip olması gerekir. (Örneğin bir baklava ustası).
Not: Vasıfsız iş gücü (garson, komi vb.) bu kapsama dahil değildir; bu pozisyonların yerel iş gücünden karşılanması beklenir.
Amerika’da Restoran Açarak E-2 Vizesi Sıkça Sorulan Sorular
S: Restoran için minimum yatırım tutarı ne kadar olmalıdır?
C: E-2 vizesinde yasayla belirlenmiş sabit bir alt limit yoktur. Ancak “önemli miktar” (substantial investment) ilkesi gereği, restoran sektöründe yatırımın ciddiyetini kanıtlamak için genellikle 100.000 USD ve üzeri yatırımlar güvenli bölge olarak kabul edilir. Küçük bir kafe ile lüks bir restoranın gerektirdiği yatırım miktarı farklı değerlendirilir.
S: E-2 vizesi bana doğrudan Green Card (Yeşil Kart) sağlar mı?
C: Hayır. E-2, “göçmen olmayan” (non-immigrant) statüsünde bir vizedir ve doğrudan Yeşil Kart sağlamaz. Ancak işletmeniz faal olduğu sürece vizenizi süresiz olarak yenileyebilirsiniz. İlerleyen süreçte yatırımınızı büyüterek EB-5 gibi farklı kategorilere geçiş yapmak mümkündür.
S: Restoran iflas ederse veya kapatırsam vizem ne olur?
C: E-2 statünüz doğrudan o işletmeye bağlıdır. Eğer restoran kapanırsa, vize statünüz de sona erer. Bu durumda ABD’yi terk etmeniz veya farklı bir statüye geçiş yapmanız gerekir.
S: Eşim ve çocuklarımın hakları nelerdir?
C: Eşiniz, E-2 statüsü üzerinden otomatik olarak çalışma hakkına sahip olur ve dilediği yerde (sizin restoranınızda veya başka bir şirkette) çalışabilir. 21 yaşın altındaki bekar çocuklarınız ise ABD’de ikamet edebilir ve devlet okullarında eğitim görebilirler.
S: İngilizce bilmek yasal bir zorunluluk mu?
C: Hukuken bir dil sınavı veya zorunluluk yoktur. Ancak Konsolosluk memuru, işletmeyi bizzat yöneteceğinize (aktif yönetim) ikna olmak ister. Tedarikçilerle, personelle ve müşterilerle iletişim kuracak kadar İngilizce bilmeniz başvurunuzu güçlendirir.
S: Franchise (Bayilik) almak vize şansımı artırır mı?
C: Genellikle evet. Tanınmış bir markanın (franchise) parçası olmak, kanıtlanmış bir iş modeline sahip olduğunuzu gösterir. Bu durum, Konsolosluk memurunun işletmenin batma riskini daha düşük görmesini sağlayabilir ve “marjinallik” testini geçmeyi kolaylaştırabilir.
Amerika’daki Hukuki Destekçiniz
Onal Gallant Hukuk Bürosu olarak, müvekkillerimize Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hukuki süreçlerinde rehberlik ediyoruz. Göçmenlik, ticaret hukuku, Amerika’ya yatırım, fikri mülkiyet ve gayrimenkul hukuku üzerine odaklanan ekibimiz, İngilizce, Türkçe, Arapça, İspanyolca ve Rusça dillerinde akıcı hizmet vermektedir.